Διάφορα

Οι Σταυραδελφοί

Το έθιμο της αδελφοποίησης είναι πανάρχαιο. Το συναντάμε στην αρχαία Ελλάδα, καθώς και στους Ρωμαϊκούς και Βυζαντινούς χρόνους. Αναζωπυρώθηκε από τον Ρήγα Φεραίο και τη Φιλική Εταιρεία κατά την προεπαναστατική περίοδο του 1821, ως μέσο συνεννόησης των υποδούλων Ελλήνων.

Η διαδικασία της αδελφοποίησης είχε ως εξής: Δύο άτομα φορούσαν τα καλά τους ενδύματα, έπαιρναν μαζί τους και έναν ιερέα, ορκίζονταν επί του Ιερού Ευαγγελίου αιώνια αγάπη και αφοσίωση, ασπάζονταν ο ένας τον άλλο και αντάλλασσαν τα ενδύματά τους, καθώς και το αίμα τους. Συγκεκριμένα, ο καθένας από αυτούς έκανε μια αμυχή στο ΄χέρι του και έπειτα μετάγγιζαν το αίμα τους, ο καθένας από το χέρι του στο χέρι του άλλου.

Στο χωριό μας η διαδικασία της αδελφοποίησης ήταν η ακόλουθη: Τέσσερις ή πέντε άνδρες μαζεύονταν και ορκίζονταν. Ματώνανε τα χέρια τους και σμίγανε το αίμα τους, όπου αυτός ήταν ο καλύτερος όρκος φιλίας. Μπορούσε στην παρέα να υπάρχει και κορίτσι το οποίο το ονόμαζαν "σταυραδελφή". Στο εξής τη θεωρούσαν αδελφή τους και όποιος τολμούσε να την πειράξει είχε να κάνει μαζί τους.

Το αμίλητο νερό

Την Καθαρή Δευτέρα, η ανύπαντρη κοπέλα έπρεπε να κλέψει από τρεις Μαρίες αλεύρι και αλάτι, να στείλει ένα μικρό παιδί να φέρει νερό από τον μύλο, όπου έπρεπε να το πάρει από το ζοριό του μύλου. Ζοριός λέγεται το κάτω μέρος του μύλου στην καμάρα που βγαίνει το νερό πριν πάει στα μαντάμια.

Από εκεί λοιπόν έπρεπε να πάρει το νερό να πάει στην κοπέλα το αμίλητο νερό, δηλαδή όποιον εύρισκε το παιδί στο δρόμο δεν έπρεπε να του μιλήσει μέχρι να πάει το νερό στην κοπέλα, για να φτιάξει την αλμυροκουλούρα. Αυτή έπρεπε να φάει από την κουλούρα για να ονειρευτεί ποιον άνδρα θα παντρευτεί.

Η βάφτιση

Στην βάφτιση δεν υπήρχε καμία ιδιαιτερότητα. Νονός πάντα ήτανε ο κουμπάρος που είχε στεφανώσει το ζευγάρι. Και αν αυτός ήτανε πολύ μεγάλος σε ηλικία ή είχε πεθάνει (γιατί κουμπάρος ήταν πάντα ο νονός του γαμπρού) τότε αναλάμβανε να βαφτίσει το παιδί κάποιο από τα παιδιά του. Και συνήθως η οικογένεια του κουμπάρου (που είχε στεφανώσει το ζευγάρι) βάφτιζε όλα τα παιδιά του ζευγαριού. Το όνομα του παιδιού το αποφάσιζε πάντα ο νονός, και τις περισσότερες φορές οι γονείς το άκουγαν για πρώτη φορά στην εκκλησία.

Της Αναλήψεως

Την ημέρα της Αναλήψεως, οι βλάχοι (όσοι είχαν πρόβατα, κατσίκια κ.λ.π.) έφτιαχναν το "κουσμάρ". Φτιαχνότανε από αλεύρι και φρέσκο τυρί. Μπορούμε να πούμε ότι ήταν η γιορτή των βλάχων, όπου την υποδεχόντουσαν με τραγούδια και χορό.

Ξεφλουδίσματα

Τα παλιά χρόνια υπήρχαν πάρα πολλά καλαμπόκια στο χωριό, και τα μαζεύανε το Φθινόπωρο. Συγκεντρωνότανε κυρίως η νεολαία τη νύχτα στα σπίτια αυτών που είχαν καλαμπόκι. Με τα σουφλιά έπρεπε να βγάλουν τα πούπουλα. Όλη η διαδικασία γινότανε με τραγούδια. Τα κορίτσια καθόντουσαν ξεχωριστά από τα αγόρια και μάλιστα αν σε κάποιο αγόρι άρεσε ένα κορίτσι της πέταγε ένα καλαμπόκι, κι αν το κορίτσι ανταποκρινότανε και πέταγε κι αυτή καλαμπόκι, σήμαινε ότι της αρέσει κι εκείνης το αγόρι.

Ήταν μια ωραία ευκαιρία για να βρεθούν τα αγόρια με τα κορίτσια μαζί. Ο κάθε νοικοκύρης έφτιαχνε φαγητό να φιλέψει τους συγχωριανούς που βοηθούσανε, και χόρευαν και γλένταγαν ως το πρωί.

Απόκριες

Τις Απόκριες δεν υπήρχαν στολές να φορέσουνε, οπότε μουτζουρωνόντουσαν με ότι βρίσκανε για να παραμορφώσουν τα πρόσωπά τους. Κάνανε γλέντι φυσικά, και το έθιμό τους ήτανε να πειράζουν μπροστά σε όλους τα γεροντοπαλίκαρα και τις γεροντοκόρες. Ουσιαστικά τους γελοιοποιούσανε, αλλά κανείς δεν τους παρεξηγούσε, γιατί ήταν έτσι το έθιμο.

Της Τυρινής

Της Τυρινής μαζευόντουσαν όλοι οι νέοι και οι νέες και κρεμάγανε με μια κλωστή ένα βρασμένο αυγό. Το σπρώχνανε ώστε να πηγαίνει γύρω γύρω, και προσπαθούσανε να το πιάσουνε με το στόμα τους.

Η κάθε οικογένεια (την συγκεκριμένη μέρα) μελέταγε ένα αυγό για κάθε μέλος της οικογένειάς του και ένα για το σπίτι. Από το τζάκι τραβούσαν θράκα με στάχτη και βάζανε τα αυγά με τη σειρά πρώτα του σπιτιού και μετά για κάθε μέλος της οικογένειας ηλικιακά και τα ονοματίζανε. Όποιου ίδρωνε το αυγό ήταν πολύ εργατικός, όποιου έσκαγε ήταν στενάχωρος και όποιου ψηνότανε κανονικά ήτανε ήρεμος.

Το βράδυ της Τυρινής, ντυνόντουσαν μασκαράδες και πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι όπου λέγανε ανέκδοτα και οι οικοδεσπότες τους κερνάγανε. Το πρώτο αγόρι της οικογένειας έλεγε "Να μην φάει ο κάλαβρος τα αμπέλια και λυκόσουν τα κουκιά, γαμώ την πρώτη του χωριού". Στην νεότερη γενιά όμως έχει μείνει η έκφραση "Να μην φάει ο κάλαβρος τα αμπέλια κι ο λύκος τα πρόβατα, γαμώ την πρώτη του χωριού".

Η Παλιοσπορίτισσα

Στην βρύση του γύφτου πήγαιναν οι γυναίκες της Παναγίας της παλιοσπορίτισσας 21 Νοεμβρίου με βρασμένους σπόρους που είχανε από τη σοδιά, όλων των λογιών σπόρους και τους ρίχνανε στη βρύση λέγοντας μια ευχή "όπως τρέχει το νερό να τρέξουν τα καλά στο σπίτι μας".

Το παραπάνω έθιμο προέρχεται από την αρχαία Ελλάδα, με τον ίδιο τρόπο αφιερώνανε τους σπόρους στις πηγές, προς τη θεά Δήμητρα σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για την γονιμότητα των αγρών τους.

Η γιορτή των γαμπρών

Τα τελευταία χρόνια οι γαμπροί της Λευτέριανης έχουν βρει έναν όμορφο τρόπο να εκφράσουν την ευαρέσκεια και την ευγνωμοσύνη τους για τα κορίτσια που τους δώσαμε και την ευκαιρία που τους προσφέρουμε να βρίσκονται ανάμεσά μας.Κάθε Μεγάλη Παρασκευή σπεύδουν να βρεθούν στο χωριό για να μας κάνουν το τραπέζι και να γευτούν μαζί μας τα λευτεριάνικα κρεμμύδια που προσφέρονται σε αφθονία μαζί με μαρούλια και άλλες λιχουδιές από την Αντριολένη (ιδιοκτήτρια καφενείου Λευτέριανης).

Με το που ολοκληρώνεται η περιφορά του Επιταφίου, το γλέντι αρχίζει. Τα πειράγματα και τα καλαμπούρια δίνουν και παίρνουν. Όλοι τρώνε, πίνουν και δοξάζουν τους γαμπρούς που "κρατάνε το χωριό". Αυτοί καμαρώνουν με τη σειρά τους που διάλεξαν τέτοια κορίτσια και ευφραίνεται η ψυχή τους. Και όταν πια έχει περάσει για τα καλά η ώρα, η ομήγυρης διαλύεται με υποσχέσεις για το επόμενο αντάμωμα.

Υ.Γ.: Στο ερώτημα γιατί διάλεξαν τη Μεγάλη Παρασκευή για να μας κερνάνε δεν έχει δοθεί πειστική απάντηση ακόμα.